Jagodinska Gimnazija u XX veku

Ukazom od 31. jula 1902. godine ponovo je u Jagodini otvorena drzavna cetvororazredna Gimnazija. Ukazom kralja
Petra I od 31. jula 1908. godine odobreno je Mihailu Jevticu da moze o svom trosku otvoriti cetvororazrednu zensku gimnaziju u Jagodini.

- Za vreme Prvog svetskog rata (1914-1918) Gimnazija u Jagodini nije radila. Vecina njenih nastavnika bili su vojni obveznici i aktivno su ucestvovali u odbrani zemlje. Zivote za odbranu Crbije u ovom ratu dali su Sreten Nikolic, direktor, i Jovan Ivkovic, profesor.

- Gimnazija je obnovila rad 1. marta 1919. godine. Od 1921. godine nosi nazim Privremena osmorazredna, a od 1924. Mesovita osmorazredna gimnazija.

- Godine 1932. Gimnazija se uselila u novu zgradu (danas zgrada OS "17. oktobar") u kojoj je radila do 1951. godine, kada se preselila u sadasnju zgradu ( u koju je do tad bila smestena Osnovna skola u Jagodini).

- Do skolske 1932/33. godine skola je radila pod imenom Realna mesovita gimnazija, a naredne skolske godine u izvestajima se pominje kao Drzavna realna gimnazija "Prestolonaslednika Petra". Od skolske 1934/35. godine Drzavna realna gimnazija "Naslednika prestola Petra" u Jagodini i pod tim imenom radi do 1944. godine.

- U toku Drugog svetskog rata (1941-1944) Gimnazija je radila uz povremene prekide, bez stalnog nastavnog kadra i adekvatnog prostora.

- Na svecanoj sednici Nastavnickog saveta od 19. septembra 1946. godine doneta je odluka da Gimnazija u Jagodini dobije ime "Svetoza Markovic" koje i danas nosi.

- Drustveno upravljanje u Gimnaziji uvedeno je 1. juna 1955. godine kada je odrzana i prva sednica Skolskog odbora. Iste godine osnovano je Skolsko sportsko drustvo "Iskra".

- Nastavnicko vece Gimnazije 1961. godine donelo je odluku da Dan skole bude 26. mart i da se obelezava svake godine.

- Na zahtev Skupstine opstine Svilajnac, Gimnazija u Jagodini je 1964. godine otvorila svoje izdvojeno odeljenje u Svilajncu, koje je dve godine kasnije preraslo u samostalnu Gimnaziju "Lazar Stanojevic".

-Septembra 1969. godine Gimnazija "Svetozar Markovic" u Jagodini je na svecan nacin obelezila sto godina plodnog rada i razvoja. Povodom ovog jubileja objavljena je knjiga "Od Jagodinske realcice do Gimnazije u Svetozarevu 1869-1969". Iste godine, 17. oktobra, Gimnazija je dobila Oktobarsku nagradu, najvece priznanje Opstine Jagodina.

- Na pocetku perioda (1969-1977) bilo je velikih promena u nastavnom kadru. Inace broj nastavnika kretao se od 35 u skolskoj 1969/70. do 39 u 1976/77. godini. U to vreme raste broj ucenika zainteresovanih za skolovanje u Gimnaziji pa se broj upisanih ucenika kretao od 705 u skolskoj 1969/70. do 772 u 1976/77. godini. Dosta je uradjeno na osavremenjavanju nastave, sto je doprinelo boljem uspehu ucenika. Izvrsena je adaptacija jednog dela zgrade i opremenja kabineta za hemiju, biologiju, strane jezike, fiziku, muzicko i likovnu delatnost i radionice za nastavu tehnickog obrazovanje. Posebno je bila znacajna investicija za opremanje trim kabineta za nastavu fizickog vaspitanja.

- U skolskoj 1979/80. godini uvedena je Druga faza usmerenog obrazovanja. Iste godine formirana je Radna organizacija sa 4 OOUR-a i Radnom zajednicom zajednickih sluzbi. Jedna od OOUR-a za usmereno obrazovanje bila je i skola "Svetozar Markovic" sa statusom pravnog lica. Pocetkom 1980. godine Odeljenje prve faza usmerenog obrazovanja u Rekovcu se izdvaja iz ove skole i formira kao Osnovna organizacija udruzenog rada za usmereno obrazovanje "Dan Mladosti".

- Na osnovi novog zakona o srednjem obrazovanju 6. jula 1990. godine ponovo je ustanovljena Gimnazija "Svetozar Markovic" sa drustveno-jezickim i prirodno-matematickim smerom.

- Od skolske 1991/92. godine u Gimnaziji se proslavlja 27. januar kao Savindan. Svetosavska svecanost se obelezava secenjem slavskog kolaca i organizovanjem svecane akademije. Osim ovog praznika, u skoli se redovno proslavlja 26. mart, Dan skole. Svaka proslava Dana skole pracena je izlaskom biltena, koji u najvecem delu pripremaju i uredjuju sami ucenici.

Jagodinska gimnazija u XIX veku

Prva srednja skola u Jagodini pod nazivom "Gimnazijska realka" pocela je sa radom 26. novembra 1869. Za prve nastavnike u Jagodinskoj realki postavljeni su: Maihajlo Markovic, suplent, koji je predavao srpsku gramatiku, zemljopis, racunicu i nemacki jezik, ucitelj Pavle Miletic, koji je predavao crkvenu istoriju i ucitelj Djura Jaksic, koji je predavao crtanje i krasnopis. Skola je zapocela rad u novopodignutoj skolskoj zgradi, opremljenoj za tadasnje uslove veoma lepim skolskim namestajem.
Na molbu gradjana Jagodine, 1873, godine ministar prosvete Stojan Novakovic dozvolio je otvaranje treceg razreda. Primljen je jos jedan nastavnik. Promenjeno je ime skole u "polugimnaziju". Dve godine kasnije, 1875, Jagodinska polugimnazija menja ime u "Nizu gimnaziju". Pocetkom skolske 1879/80 upisan je i IV razred u kome su bila 4 ucenika. Za vreme obelezavanja stogodisnjice Kocine krajne, 1888. godine, ucenici Jagodinske nize gimnazije stupili su u strajk zbog iskljucenja jednog njihovog druga iz skole. To je bio prvi strajk ucenika ove skole. Trajao je dva dana i zavrsio se kaznjavanjem velikog broja ucenika.
Godine 1898. doneta je odluka o ukidanju Jagodinske gimnazije,a vec pocetkom skolske 1898/99. godine u Jagodini je otvorena privatna gimnazija. U njoj su predavali honorarno uglavnom nastavnici u penziji i nastavnici Muske uciteljske skole iz Jagodine koja je pocela sa radom 1898. godine. Ukazom od 31. jula 1902. godine ponovo je u Jagodini otvorena drzavna cetvororazredna Gimnazija.